Oorsprong van de Border Collie
De border collie als ras vindt zijn oorsprong in Engeland, wij gaan nog even verder terug.
De beste vriend van de mens, het maakt niet uit welk ras je neemt, vind zijn oorsprong in dezelfde voorouders, naar het soort wat wij tegenwoordig Canis Lupis noemen. De transformatie van een wolf uit het bos naar de beste vriend van de mens gebeurde niet overnacht. Het begon ergens 10.000 jaar geleden, waar ongetwijfeld het voornaamste doel van de mens was om eten en onderdak te zoeken en uit de problemen blijven. Wolven zagen in de mens een makkelijke manier om snel eten te vinden, mensen hadden aan wolven een bewaking en hulp bij de jacht. Het begin van onze huishonden groeide vanuit daar. Door de eeuwen heen ontwikkelde zich een relatie tussen mens en wolf en door het selectief fokken bleven de meest baasgerichte bij de mensen, de rest werd losgelaten. Deze hond-wordende-wolven bleken handig te zijn bij het vangen van prooien. Niet alleen wisten deze nieuwe 'huisdieren' hoe een dier van de rest van de kudde gescheiden moest worden, maar ze bezaten ook het instinct om het dier vervolgens neer te brengen. Dit ontging de mens niet.
De kenmerken van deze bij de mens wonende wolven waren vergelijkbaar met die van de noordelijke wolf. Ze hadden vachten die bestand waren tegen het ruige weer om ze te beschermen tegen de regen en kou. Ze hadden een lange luchtige bovenvacht die sneeuw en regen tegenging en een dichte ondervacht die isolerend werkte tegen de kou. De vachten waren het dikste rond de nek en borst, waardoor vitale organen het beste beschermd bleven. Dikke staarten zorgde voor bescherming van de neus en mond wanneer het dier in de sneeuw moest slapen. Kleine oren waren niet zo snel bevroren als grote flappende oren die andere rassen wel laten zien. De neuzen waren van een efficiente lengte om koude lucht warm te maken voor het in de longen terecht kwam. De dieren stonden hoog op de poten om de borst en buik boven de sneeuw uit te houden. Staarten werden horizontaal of omhoog gedragen boven de sneeuw uit en zijn ook een zeer belangrijk middel in de communicatie tussen honden.
Met het passeren van de tijd, kwam de mens erachter dat ze het fokproces konden manipuleren om zo de pups van deze evaluerende wolven efficienter te maken in specifieke gebieden. Terwijl de mensenpopulatie een meer beschaafde samenleving ontwikkelde, creeerden zij voor deze wolven een andere manier om nuttig zijn. De eerste beschrijving van een hoedende hond dateert uit 35 voor Christus, veel van zijn karaktereigenschappen komen overeen met de border collie die wij nu kennen, op een aantal kenmerken na. De honden waren namelijk een stuk groter, omdat ze zowel voor het hoeden als voor bescherming gebruikt werden. Toen de Romeinen Groot-Brittannie overnamen, introduceerden zij deze beschermende hoedhond. Deze werden veelvuldig ingezet voor de bescherming van kuddes en het verplaatsen van deze.
De volgende overval in Groot-Brittannie werd gedaan vanuit Scandinavie. Zij namen een ander soort noordelijke wolf mee, die vergeleken met de Romeinse hoeder een lange dikke vacht, met een langere neus en spitse oren hadden. Ze waren dan ook kleiner dan het Romeinse type en waren te herkennen aan de zwart met witte of sable met witte vacht, vaak met helder blauwe ogen. Het verschil in formaat bleek efficient te zijn voor de snelheid en flexibiliteit van de hond, de witte markeringen in de vacht bleken gunstig voor het werk na zonsondergang. In de 15e eeuw werd hier door dr. Caius gerefereerd naar deze herdershonden als een speciaal ras in het herdersvak. Twee honderd jaar later worden er gravures teruggevonden gemaakt door Thomas Bewick, die erg lijken op onze border collie.
Pas in 1617 werd er een beschrijving gevonden waar voor het eerst gesproken werd over Collie Dogs. In 1893 fokte Adam Telfer een nestje pups, waaruit een pup de beroemde Old Hemp geboren werd. Deze hond was een fokkersdroom, hij had alle goeie eigenschappen van zijn vader en moeder geerfd en geen enkele slechte eigenschap. Old Hemp werd een van de beste trial honden die Engeland ooit gekend heeft en bleef onverslagen vanaf de eerste wedstrijd die hij liep op 1 jarige leeftijd. Old Hemp heeft gezorgd voor veel nageslacht, in alle delen van de wereld. Er is zelfs gezegd dat alle Border Collies van nu terug getraceerd kunnen worden naar deze reu. De naam border collie werd in 1915 toegekend door James Reid, op dat moment secretaris bij de ISDS.
De naam van ons ras, de Border Collie, kan op diverse manieren uitgelegd worden. Het word Coalley betekend zwart. In het Welsh betekend coelius betrouwbaar en in het Schots is er een betekenis voor schaap te vinden, namelijk colley. Er wordt ook wel gezegd dat het Keltische woord Gaelic nuttig zou betekenen. Tevens is er ook nog de vertaling voor het Duitse kuli, wat werker betekend.