Epilepsie bij honden
Epilepsie is een van de weinige ziektebeelden Border Collie die niet makkelijk te diagnostiseren is. Volgens de rasvereniging is het niet toegestaan om te fokken met de ouders of nestgenoten van honden die epilepsie hebben ontwikkeld. Vraag een fokker altijd naar bekende gevallen van epilepsie in de lijnen van de ouderdieren. Voor meer informatie http://www.epilepsiebijhonden.nl/
Epilepsie is het herhaald optreden van toevallen. Meestal komen die aanvallen met een zekere regelmaat van gemiddeld eens per maand. Treden ze vaker op, dan zijn medicijnen noodzakelijk. Aanvallen ontstaan doordat er in de hersenen bepaalde signalen niet worden afgezwakt. In normale gevallen worden in de hersenen een heleboel signalen ontvangen, verwerkt en verzonden. Het wordt allemaal automatisch in de juiste banen geleid. Als een hond epilepsie heeft, worden de signalen niet allemaal op de juiste manier verwerkt. Ze hopen zich als het ware op en komen op een bepaald moment tot een uitbarsting in de vorm van een aanval. Bij Border Collies zijn bij bepaalde lijnen eenzelfde ziektebeeld te omschrijven die epilepsie als gevolg hebben. Het akelige is dat je bij epilepsie de hond niet kan uitleggen wat er met ze gebeurt.
Veel mensen verwarren een symptoom ( een zichtbaar of voelbaar gevolg van een ziekte ), met de ziekte zelf ( een mogelijke oorzaak van het symptoom ). Epilepsie is hiervan een voorbeeld waar deze verwarring vaak voorkomt. Zoals gezegt is epilepsie te omschrijven als het herhaald optreden van toevallen. Het ziektebeeld (de symptoon) epilepsie is een gevolg van hersenschade. Hoe deze hersenschade ontstaan is geeft de oorzaak aan. Met andere woorden is dus te stellen dat epilepsie niet per definitie veroorzaakt wordt door eenzelfde genetische afwijking. Ook valt te stellen dat niet elke hond die een keer een toeval heeft gehad epilepsie heeft, en niet elke hond die genetisch epilepsie heeft krijg toevallen. De oorzaak van deze toevallen is echter onder te verdelen in twee categorien, namelijk;
* het erfelijke defect welke zorgt voor aangeboren hersenschade (primaire epilepsie) waarbij epileptiforme kunnen optreden waardoor epilepsie als ziektebeeld naar buiten komt.
* het ziektebeeld epilepsie, waarbij de hersenschade een gevolg is van trauma in de hersenen (secundaire epilepsie).
De eerste oorzaak, primaire epilepsie, wordt ook wel idiopatische, genetische of 'echte' epilepsie genoemd. Deze oorzaak van epilepsie wordt veronderstelt een genetische defect te zijn, waarbij de hond dus geboren wordt met hersenschade die toevallen als gevolg kan hebben. De hond kan hiervan helaas niet genezen. Wel kan door middel van voeding en voldoende rust de kans op toevallen zo klein mogelijk gemaakt worden, waardoor toenemende hersenschade kan worden beperkt. In ernstige gevallen wordt medicatie ingezet.
Secundaire epilepsie, waarbij hersenschade is opgetreden door trauma in de hersenen kan meerdere oorzaken hebben. De oorzaak van deze hersenschade lopen erg uiteen. Secundaire epilepsie komt meestal tot uiting als de hond jonger is dan 6 maanden, of ouder is dan 5 jaar. De meestvoorkomende oorzaken voor secundaire epilepsie;
* Hepatoencefalopathie, een leveraandoening waarbij het ammoniakgehalte in het bloed stijgt en neurologische verschijnselen tot gevolg heeft. Bij jonge honden wordt het vaak veroorzaakt door een levershunt. Een levershunt is een aangeboren afwijking, waarbij bepaalde bloedvaten niet goed zijn aangelegd. Hierdoor kan de lever gifstoffen niet uit het bloed zuiveren, waardoor onder andere ammoniak in het bloed achterblijft. Deze ammoniak kan zorgen voor gedragsverandenderingen, agressie en epileptiforme aanvallen. De uiting van epilepsie bij jonge honden met een levershunt is meestal vóórdat zij 6 maanden oud zijn. Bij oudere honden wordt hepato-encefalopathie vaak veroorzaakt door acute hepatitis. De meest voorkomende oorzaak is een besmetting met een van de verschillende hepatitisvirussen.
* Hersentumoren, kunnen voorkomen in vele soorten en groottes. Vaak kan alleen middels een hersenscan (CT-scan) worden aangetoond of er sprake is van zo'n tumor. Over het algemeen komen hersentumoren meer bij de oudere honden voor, dan bij jongere honden en helaas is er in de meeste gevallen weinig aan te doen als deze constatering gesteld is.
Wanneer een hond eenmalig een toeval gehad heeft, valt er nog niet te spreken over epilepsie. Wel kan het zo zijn dat de sterkte van de aanval (permanente) hersenschade heeft toegedaan, met als gevolg dat dit kan zorgen voor meer aanvallen, waardoor het uiteindelijke ziektebeeld epilepsie is. Oorzaken van deze toevallen kunnen zijn;
* Hypoglycemie, een schommelende of te lage bloedsuikerspiegel. Hypoglykemie lijkt zijn oorsprong o.a. te hebben in stress, te weinig voedsel (voedingsstoffen) verbruiken of een verkeerd voedingspatroon met onvolwaardige voeding (geraffineerde suikers en onverzadigde vetten). Doordat de hersenen te weinig voeding krijgen, kunnen er epileptiforme aanvallen optreden. In publicaties over het ontsaan van hypoglycemie komen de volgende mogelijke oorzaken naar voren: Zwangerschap en uitputtende lichamelijke inspanningen (door hoog glucoseverbruik daalt bloedsuikerspiegel), pups van diabetische moeders, extreem overgewicht, hormonale stoornissen, tumoren (oa insuloom), langdurig medicatiegebruik (oa anti-biotica), aanwezigheid van teveel toxische stoffen of resten van oude infecties, verzwakt of niet goed werkend immuumsysteem.
* Intoxinaties, vergiftiging waarbij vaak accute epileptiforme ontstaan. Honden met een (gedeeltelijk) defecte bloed-breinbarriere zijn hier zeer gevoelig voor.
* Meningo-encephalitis (hersenvliesontsteking) is een progressief verlopende aandoening, waarbij ook epileptiforme aanvallen kunnen optreden. De oorzaak kan een virus zijn of een reactie van het immuumsysteem op een inenting of infectieziekte.Vooral bij infectieuze ontsteking kunnen de aanvallen het enige duidelijke symptoon zijn.
* Hoge koorts, kan blijvende hersenschade veroorzaken.
Het vertonen van een toeval kan ook het gevolg zijn van een (accuut) voedingstekort. De balans van inname en gebruik van een bepaalde stof komt niet overeen. Vaak gaat het vertonen van zo'n toeval gepaard met (heftige) inspanning. Vitamine B gebrek komt hierin voor, met name bij nerveuze of drukke honden, dan wel honden die extreme ongebruikelijke inspanningsverschillen hebben. Hierdoor is het verbruik van vitamine B hoger geweest dan de inname en komt het lichaam tekort om goed te kunnen functioneren. Onder andere hersenen zijn afhankelijk van de aanwezigheid van vitamine b en het ontbreken hiervan kan dus leiden tot een toeval. Andere oorzaken zijn het ontbreken van noodzakelijke minineralen voor het zenuwstelsel, zoals calcium, magnesium en kalium. Dit komt met name voor bij zogende teven, vooral voor bij drachtige en zogende teven.
Wanneer een hond eenmaal epilepsie heeft ontwikkeld lijkt de juiste voeding een belangrijk onderdeel bij het controleren van de aanvallen. Honden met epilepsie blijken vaak overgevoelig voor toevoegingen in hun voeding. Een natuurlijk dieet heeft een bewezen effect op epileptische honden.