Vachtkleuren
De border collie lijkt wel het meest diverse ras qua kleuren, vrijwel alles is mogelijk zolang in principe wit niet overheerst. Er zijn verscheidene factoren die samen de kleur van de vacht bepalen. Bij de bepaling of voorspellen van de kleur is het belangrijk om te weten dat bepaalde genen dominant zijn (zichtbaar bij vererving van 1 ouder, aangegeven met een Hoofdletter) en sommigen recessief (alleen zichtbaar bij vererving van beide ouders).
A-factor
Dit is de basis van de vachtkleur, hier wordt de pigmentverdeling bepaald. Dit houdt in welke kleur waar komt te zitten. Een hond heeft altijd 2 beschrijvingen van elke eigenschap, elke van de onderstaande A-factoren kan een hond dubbel hebben, dan wel in combinatie met een andere. De enige kleur waarbij zeker is welke 2 A-factoren de hond in het DNA draagt is driekleur, aangezien deze kleur recessief is, dus alleen zichtbaar is met een dubbele At. In volgorde van dominantie bestaat er bij de border collie:
A volledig gekleurd
ay sable
asa saddle
at driekleur
B-factor
Hierdoor wordt bepaald of het gekleurde deel van de vacht zwart blijft of bruin wordt. Hierbij is zwart(B) dominant en bruin(b) recessief. Dit betekend dat om in de vacht bruin te zien, de hond bruin dubbel bij zich moet dragen (dus b-b), deze kleur word ook wel chocolate genoemd. Dus:
B- niet bruin
b bruin
D-factor
Deze factor heet volluit de dilute factor, deze bepaald of het gekleurde deel van de vacht zwart of grijs wordt. Deze factor zorgt dus voor een verbleking. Uit onderzoek blijkt dat de verdunningsfactor na een aantal generaties een verhoogd risico geeft op huidproblemen.Hierbij is zwart dominant(D) en grijs(d) recessief. Net als bij bruin, betekend dit dat om in de vacht grijs te zien, de hond dubbel dilute bij zich moet dragen (dus d-d). Dus:
D niet verbleekt
d verbleekt
E-factor
Ook wel de extention factor, deze zorgt ervoor dat het gekleurde deel van de vacht zwart blijft of australish rood wordt. Hierbij is zwart dominant en australisch rood recessief. Zoals bij bruin, betekend dit dat om het australisch rood te zien, de hond dubbel e moet dragen (e-e). Dus:
E niet australisch rood
e australisch rood
M-factor
Vaak wordt er gesproken over merle, dit gen is incompleet-dominant wat betekend dat het zich onvolledig uit bij het enkel dragen. Honden met het M-gen hebben op de plek waar egale kleur zou moeten zitten, allerlei variaties van wit tot de kleur die ze zouden zijn zonder deze factor. Omdat dit gen incompleet-dominant is, betekend dit dat een hond die geen merle tekening vertoont het ook nooit kan vererven. Vrijwel alle merles die er zijn hebben het merle gen 1x bij zich (M-m). Van dubbel M honden (lijders) is bekend dat zij geboren kunnen worden met blinde of zelfs ontbrekende ogen, oren en/of slechte functionering van de vitale organen als lever en hart en steriel zijn. Er zijn maar een paar hondjes in de wereld met M-M die levensvatbaar geworden zijn, er is er een bekend die 5 is geworden. Met name het gezondheids nadeel van het merle zorgt ervoor dat er alleen gefokt wordt met dragers x vrije merle-honden. Tevens blijkt doofheid frequenter voor te komen bij merles dan bij volledig gekleurde honden. Deze factor wordt aangegeven met:
M zichtbaar merle
m geen merle
Hieronder volgt een overzicht van de verschillende vachtkleuren. Met een - wordt aangegeven dat op die plek de andere factor kan zitten uit het lijstje waar hij bijstaat die verder niet direct van invloed is op de kleur. Wel kan bij een dekking dit gen doorgegeven worden aan het nageslacht. De kleuren van de ondervacht is gelijk aan die van de bovenvacht met uitzondering van sable en seal.
zwart wit
Een hond met deze kleur heeft de genen A- B- D- E- mm, een seal-witte border ziet eruit als een zwart-wit border, maar doordat hij drager is van sable is zijn ondervacht bruin, zijn genen zijn A/ay B- D- E- mm
Floyd
Clint
bruin wit
Een hond met deze kleur heeft de genen A- bb D- E- mm
blauw wit
Een hond met deze kleur heeft de genen A- B- dd E- mm
Gordon to th`moon`n back von der kleinen Arche
lilac wit
Een hond met deze kleur heeft de genen A- bb dd E- mm
geel wit (australian red)
Een hond met deze kleur heeft de genen A- B- D- ee mm
sable
Een hond met deze kleur heeft de genen Ay- B- D- E- mm
Deze kleur uit zich in sable, shaded sable en dark sable. Er zijn onderzoeken die uitwijzen dat een sable die tri of zadel draagt(ay-at of ay-sa), dit in maten laat doorschijnen door de sable vacht heen, wat zorgt voor de kleurverschillen. Volledige sable's(ay-ay) zouden geen zwart vertonen. De haren van de bovenvacht hiervan beginnen bruin en eindigen zwart. Korte zwarte tips geven shaded sable en lange zwarte tips geven dark sable. De ondervacht is lichtbruin.
Rythm From Stone Gardens
Flame
chocolate sable
Een hond met deze kleur heeft de genen Ay- bb D- E- mm
Jindi, nestzusje van Flame
Rowan
tricolor
Een hond met deze kleur heeft de genen AtAt B- D- E- mm
Dana
Joey
Boy
bruin tricolor
Een hond met deze kleur heeft de genen AtAt bb D- E- mm
Echo van doggoneborders
blauw tricolor
Een hond met deze kleur heeft de genen AtAt B- dd E- mm
Blue soldier van 't Vlassenhout
lilac tricolor
Een hond met deze kleur heeft de genen AtAt bb dd E- mm
blue merle
Een hond met deze kleur heeft de genen A- B- D- E- Mm
blue merle en tan
Een hond met deze kleur heeft de genen AtAt B- D- E- Mm
Nice of you to Come Bye Redwick Rebel
red merle
Een hond met deze kleur heeft de genen A- bb D- E- Mm
Nice of you to Come Bye Karrider Cresta Run
red merle en tan
Een hond met deze kleur heeft de genen AtAt bb D- E- Mm
Faye
slate merle
Een hond met deze kleur heeft de genen A- B- dd E- Mm
slate merle en tan
Een hond met deze kleur heeft de genen AtAt B- dd E- Mm
lilac merle
Een hond met deze kleur heeft de genen A- bb dd E- Mm
Nice of you to Come Bye Lizz
lilac merle en tan
Een hond met deze kleur heeft de genen AtAt bb dd E- Mm
Sable Merle
Is niet verboden, maar wordt ten strengste afgeraden, omdat merle werkt op zwart, en sommige sable's hier vrij weinig of helemaal geen zwart hebben en hierdoor moeilijk te zeggen is of een hond uit zo'n combinatie een sable of merle sable is.
Rider, permission by Caithream Kennel
photo by BCSA National Specality
Dubbel merle
Het merle gen zorgt voor het ontbreken van pigment, en is dus eigenlijk een afwijking (een mutatie ten nadele van de gezondheid). Dubbel merle zorgt dan ook voor ernstige gezondheidsproblemen zoals blindheid (ontbreken van ogen), doofheid en andere problemen met lichaamsorganen die werken met pigment.
Betty, permission by Caithream Kennel
Mocht je een mooie foto hebben van een (ontbrekende) vachtkleur, dan ontvangen wij die graag!